---
title: "Xelles imexdamen-ik"
description: "Tip yelha-d 5%. Tura d 30%. Ucci-nni, axeddim-nni, tlatat n tikkal n ddnub. Atan amek i yeḍra."
canonical: https://www.askgib.com/kab/articles/pay-your-staff
last-updated: 2026-02-16
lang: kab
---

# Xelles imexdamen-ik

> Tip yelha-d 5%. Tura d 30%. Ucci-nni, axeddim-nni, tlatat n tikkal n ddnub. Atan amek i yeḍra.

By Gibril Bachouchi. Filed 2026-02-16. 5 min read. Web page: https://www.askgib.com/kab/articles/pay-your-staff

Languages: [en](https://www.askgib.com/articles/pay-your-staff.md) · [fr](https://www.askgib.com/fr/articles/pay-your-staff.md) · [ar](https://www.askgib.com/ar/articles/pay-your-staff.md) · [es](https://www.askgib.com/es/articles/pay-your-staff.md) · [ru](https://www.askgib.com/ru/articles/pay-your-staff.md) · [pt](https://www.askgib.com/pt/articles/pay-your-staff.md) · [it](https://www.askgib.com/it/articles/pay-your-staff.md) · [de](https://www.askgib.com/de/articles/pay-your-staff.md) · [ja](https://www.askgib.com/ja/articles/pay-your-staff.md) · [ko](https://www.askgib.com/ko/articles/pay-your-staff.md) · [hi](https://www.askgib.com/hi/articles/pay-your-staff.md) · [he](https://www.askgib.com/he/articles/pay-your-staff.md) · [zh](https://www.askgib.com/zh/articles/pay-your-staff.md) · [tr](https://www.askgib.com/tr/articles/pay-your-staff.md) · [kab](https://www.askgib.com/kab/articles/pay-your-staff.md)

<Chapter n="1" title="Xelles imexdamen-ik" />

Tkemmleḍ imensi. iPad yetzayyer.

18%. 22%. 25%. Custom.

Ulac talqemt n 0. Ulac n 10. Talqemt tunḍist d 18 yakan, yerna win i kkem-d-yefkan iPad yedda-d ɣer ɣur-k, yettmuqul.

<TipScreen />

Aql-iken d argaz aqemmir. Neɣ aqdac n umessuger-ik. Neɣ d imdukal. Dɣa ad tnumel 22, axaṭer mi tnumleḍ 15 zdat n win-nniḍen tuɣaleḍ tura am wakken d aɛedwan.

<PullQuote>

Mačči d tip. D tabzert ɣef tjenwit timetti.

</PullQuote>

<Chapter n="2" title="Aseɣti ur yebeddil ara. Asellan i ibeddel." />

<TipCreep>

<Step>

Uɣal ɣer 40 iseggasen. Di Tamerikt Tugnif, tip yella 5% i useɣti ɛadi. 10% i wayen iguzran. D aṭun. D tinemmirt tamecṭuḥt ɣef yiwen wučči i d-yusan yakan s wussuma yetxellisen imexdamen.

</Step>

<Step>

Sakin tewla teddu. 10% tuɣal d acu ɛadi. Sakin 15%. Sakin 18%. Tura tablact n tip tebda 20%, "leskar yelhan" yella di 30%.

</Step>

<Step>

Ulac win i d-yefran ayagi. Yeḍra kan. Yerna yeḍra-d axaṭer iverdadiyen wlan-d belli zemren ad rren tanafqit-nsen akk n labur ɣef umsaɣ, sakin ad tt-bbsen d tnemmirt.

</Step>

</TipCreep>

| Aseggas | Tip ɛadi | Leskar yelhan |
|---|---|---|
| 1950 | 5% | 10% |
| 1970 | 10% | 12% |
| 1990 | 12% | 15% |
| 2000 | 15% | 18% |
| 2010 | 15% | 20% |
| 2020 | 18% | 22% |
| 2024 | 20% | 25% |
| 2026 | 22% | 30% |

*Asefren n usefrek s iPad d-yenkkren azal n 2010. "Tablact n tip d-yefrnen" d ssebba tameqrant n usnerni n tip deg tlemmaẓt n iverdadiyen imanen.*

<Chapter n="3" title="Atan acu ur yebɣi ḥedd ad t-id-yini s wezgen." />

Aqahwaji yettawi $15 burger ɣer ṭṭabla-k yexdem axeddim n yiwen ɛeqlay i d-yettawin $75 steak. Tisigit-nni. Lqudma-nni. Aplato-nni. Tagmaḍ-nni.

Maca s tip n usebbed, aqahwaji n steak yettawi xemsa imuren ugar i wayen i wxeddim.

|   | Sahna | Iverdad n steak |
|---|---|---|
| Učči | $15 burger | $75 steak |
| Sahin | 1 | 1 |
| Akud ɣer ṭṭabla | ~10 min | ~10 min |
| Tip ɣef 20% | **$3** | **$15** |
| Tlawnek n tip / saɛa | $18/saɛa | $90/saɛa |

*Axeddim-nni. 5 imuren n ttwabu. Axaṭer učči i yeẓay ugar.*

<Plates />

Mačči d tnedlamt n leskar. Mačci d arnay n leskar. D tabzert ɣef wayen tečča, tetxellseḍ-tt i win ur nesɛi acemma deg wayen tečča. Aqahwaji ur yessew ara steak. Aqahwaji ur d-yawi ara steak. Aqahwaji ur d-yexdim ara steak. Aqahwaji yawi-d kan steak deg texxamt.

Ma xedmeɣ yiwet n saɛa yerna terniḍ-iyi $9 i wxelaṣ-iw, d aya d tanerni n tidet. Ahat 50% n tanerni n saɛa-nni. Tura ḥeseb belli xeddmeɣ yiwet n saɛa di iverdad n steak yerna terniḍ-iyi $40. Saɛa-nni. Tagmaḍ-nni. Texxamt-nni mexlafen.

Tip s usebbed ulac deg-s tameɣnest n umantiq i lxedma s tidet. Tella-d kan d aɛeqlay n ddnub.

Ad ak-d-inin imdanen iqahwajiyen ur zmiren ara ad ddren mebla tip axaṭer ssuma-nsen tuyna mliḥ. Di tuget n Tamerikt Tugnif, ayagi mačči d tidet tura. Di kra n yimukan, werǧin yella d tidet.

Di Ontario, ssuma tunḍist n "liquor server" tegguni deg 2022. Yal aqahwaji, yal abarmen, yal arekkad n učči tura yettawi ssuma tunḍist nni am yiwen, $17.60 i saɛa di tuber 2025. Am ucassier. Am wxeddim n daycare. Am uqcic i yettag inyaten di Loblaws.

Sebɛa n tewlayin n US (California, Alaska, Minnesota, Montana, Nevada, Oregon, Washington) ḥettmen ssuma tunḍist akken n tlawnek i imexdamen i yettawin tip. Ulac aẓayan n tip. Iqahwajiyen di Seattle ttawin $20+ i saɛa send tip.

Yerna deg tewlayin i *rrigent* tip tunḍist (tafrent federalt d $2.13 i saɛa), aẓayan yettarra-d s gma-s ad ikemmel ssuma alma d tunḍist ɛadi ma ur ssegrayen ara tip lefraɣ. D ayen yura di FLSA. "Iqahwajiyen ur d-saɣen ara acemma" d akellex. Tafrent taɣarami d tunḍist tafederalt. Aɛeqlay yettarra-d adrim i d-yegran.

Ihi mi ara k-d-yini uqahwaji "i ḍef tip i wakken ad iddreɣ," d acu yebɣa s tidet ad yini, iḍef tip akken ad yawi ugar n ssuma tunḍist. D ayen yebɣa yal axeddam-nniḍen di Tamerikt Tugnif, ur t-yettarra ara, axaṭer aqdac-is ulac ɣur-s arrayen akken ad isemerz amsaɣ akken ad t-yexlleṣ.

Yerna atan ayen-nniḍen ulac win i d-iqaren: tip i tetxellseḍ ur teddu akk i uqahwaji-k.

| Anida iruḥ tip-ik n $20 | Aḥric |
|---|---|
| Aqahwaji yeṭṭef | $12–14 (60–70%) |
| Imekladen, irekkaden | $2–3 (10–15%) |
| Abarmen | $2 (10%) |
| Lqecca / deffir tewwurt | $1–2 (5–10%) |
| Afri n usegra n tkarṭa | $0.40–0.60 (2–3%) |

*Tuget n imseččanen ɣilen tip akk yettedu ɣer uqahwaji. Di tuget n iverdadyen, 30 ɣer 40% yettmettlen send ad t-id-twala uqahwaji.*

<TipPie />

Bni tabdart n imdanen i yexeddmen txdimit teweɛr i wadrim irugmen.

Axdam n daycare n weqcic-ik. Ssyadi n tnabbawt-ik. Acassier deg teqcict. Win i k-d-yewwin asunduq-ik. Amizan i yegguzren ifeṣṣanen-ik. Amsiɣen di sbiṭar. Tasekretert deg uxxam-ik. Aɛessas n waman i yettmuqulen aqcic-ik ittum. Anaḍal n ubus. Aselmad.

Ur tetagheḍ tip i ḥedd seg-sen. Ulac win i d-yefken iPad mbeɛd ufus n usyadi. Ulac win i k-id-tdefrun ɣer tkerrust mbaɛd ugezzem n ucciwen di Great Clips. Ulac win i d-yettarran azar n tip di lefatuṛa deg yiɣeb n yifecka.

Imdanen-a xeddmen am-nutni. Aṭas xeddmen ugar. Aṭas ttawin drus. Tt-xellisen-iten iverdadiyen-nsen axaṭer akkenni i tetteddu lxedma. Iverdad isen aktal n wazal n xedma, ad t-yerr deg ssuma, ad ixelles imexdamen-is.

Iverdaden d tasnaɛit kan i d-iffeɣ seg unagraw-a. Ssuxxren-d xelaṣ. Rran-t-id ɣur-k.

Sakin nan-ak belli mi *ur t-tetxellseḍ ara*, *kečč* d aɛrur.

D aya d aḥric i iy-iqersen.

Di tuget n umaḍal, anaqib n leskar yella yakan deg ssuma n carta. Tedduḍ ɣer iverdad di Fṛansa neɣ Italya neɣ Japun, asellan-nni deg carta d asellan-nni i tetxellseḍ. Ahat tip tamecṭuḥt n usenser di taggara ma ḥusseḍ d akken xedmen-ak akken ilaq. D aya. Anaqib n labur yetwarra deg ssuma. Ssuma d tidet.

Di Tamerikt Tugnif, ssuma n carta d akellex. D ssuma nakes 18 ɣer 30%. Rnu tabzert. Rnu tip ay tessihebbiḍ ad t-tḥasbeḍ mbeɛd tabzert, mačci uqbel. Rnu, s tnerni, "kitchen service fee" neɣ "wellness fee" neɣ "automatic gratuity" i d tip ur taɛhideḍ. Burger-ik n $40 d $55 s tidet.

<MenuLie />

<Chapter n="4" title="Err-it-id kan deg carta." />

Rnu service fee n 15%. Rnu service fee n 25%. Rnu service fee n 50% ma iverdad-ik yelha mliḥ. Ur cliεen ara s tidet. Ma burger-iw yeswa $75 axaṭer terriḍ-d service charge n 250%, ad muqleɣ carta, ad nfren belli burger ur t-yuwi ara $75, yerna ur kecmeɣ ara. Akkenni ilaq ad teddunt ssumat. Amsaɣ ad iẓer ssuma n tidet, ad ifren.

Ayen i akiwin keṛheɣ mačči d anaqib n usekkad n yiverdad. D taskidebt n ad twalliḍ belli anaqib d ayen di carta sakin d kra-nniḍen di lefatuṛa, dɣa lefqaɛ-nni d aselt-ik amalan ad t-tcuru.

Iverdaden di Turuft fhmen ayagi sa twinas useggas aya. Lefatuṛa d lefatuṛa. Ssuma d ssuma. Aqahwaji yettxelles-it umuṣleḥ. Tetteččeḍ, tetxellseḍ ayen i d-tenna carta, ad tedduḍ. Ulac win yessuṭum. Ulac win yebɣa rrazf. Ulac win i d-yejmeḍ deg umkan-is s asaɣ n tferrut, tip d "service fee" sennig n cocktail n $14.

Ḥebbes ad tetagheḍ tip. Neɣ ḥebbes unagraw n tip. Tnayen aki-edun.

Ma kečč d amsaɣ, nemmer 0. Ulac aẓayan asaḍuf akken ad tetagheḍ tip. Ur tukireḍ ula d yiwen. Aqahwaji yettxelles aḍas n ssuma tunḍist s usaḍuf. Ma uhu, d aɣilif n labur i *amussel*, mačci d aɣilif-ik akken ad t-tferqseḍ deg taggara n učči.

Ma kečč d amassel n iverdad, ali ssumat n carta-k s 20% xelles imexdamen-ik s lḥeqq. D abrid-nni. Kra n iverdaden xedmen-t yakan, Danny Meyer iɛreḍ-it deg Union Square Hospitality Group deg 2015. Azal n 40% n iqahwajiyen-is yesɛan tarmit ṛuḥen ɣer iverdaden-nniḍen, yerna deg 2020 yerra-d tip. Yiwet n tcarta n lḥeqq ur tezmir ara ad tbedd weḥd-s ma yella aḥanut i s-d-iqeṛben yeṭṭef tanumi taqdimt, d wayen i ilaqen anagraw meṛṛa ad iṛuḥ.

Ma kečč d aqahwaji yerna teqqareḍ ayagi tezreḍ "argaz-a ur yeẓri ara wacu i d-yeqqar, ssufɣeɣ-d $60 i saɛa s tip yerna werǧin ad bɣuɣ ssuma teflayt", d tidet. Maca sken d acu yellan ɣur-k. Tesɛiḍ axeddim isufaɣen mliḥ, yusan ɣef unagraw n tussda timetti ay-ittfan akken n tuget n imsaɣen tt-ferqsen. Mačči d ssuma. D ataggar. Ur t-cebbeḥ ara amzun d ssuma n usedduri.

I imussalen: Sukksetbet ar deffir n imexdamen-iwen. Sukksetbet ad tessqedcem iqahwajiyen-iwen am aɣawas n usuden n ddnub i ssumat ur tebɣim ara ad terrem deg carta. D kunwi i ittxellisen iwannaken. Xelsem-ten s yiman-iwen.

<Chapter n="5" title="Iqahwajiyen ur snulfan ara unagraw-a. Imassalen d wid i t-snulfan." />

Amassel yezmer ad d-iberreḥ s ssuma n carta n $40 yerna yetxelles $13 i saɛa, yeẓra belli lefraɣ a-d-yefk umsaɣ, s tarrayt n ddnub-nni iberbiren ɣer adrim deg lawan n usbed-nni.

D nettan d akellex. Mačči d aqahwaji. Mačči d tip. D anagraw i ittaǧǧan amassel ad iberreḥ s ssuma ddaw n unsab s tarrayt n usneglel n yallam d lqima i win i yettetten učči.

Xelles imexdamen-ik. Err ssuma di carta. Eǧǧ medden ad nfernen ma iverdad-ik yelha.

Ayagi mačči d ahatuwwa. D tidet kan.
